Buy Antabuse online

Site İçi Arama


Genel Arama
Sözlük Evinde Arama
Kullanıcı Girişi

Anasayfa Yazarlar Cemiyeti Misafir Yazar KONYA ÇELEBİ MAKAMI SON ÇELEBİ EFENDİSİ
  • KONYA ÇELEBİ MAKAMI SON ÇELEBİ EFENDİSİ

    Dikkat, yeni pencerede açar PDFYazdırE-posta

    Mevlevi Ayini ve Semâ Törenleri çok kez doluluk sözkonusu olabilmektedir. Rezervasyon talep formunu doldurup yollayabilir ya da  info@rumimevlevi.com e-posta adresine rezervasyon talep formunda istenen bilgileri email olarak yollayabilirsiniz.İstenen bilgiler: Tarih; Ad-Soyadı; Kişi sayısı; Cep telefon numarası?

    ***

    KONYA ÇELEBİ MAKAMI SON ÇELEBİ EFENDİSİ


    Türkiye Cumhuriyeti Devleti Ankara'da kurulduktan sonra Vekiller Heyeti 2 Eylül 1925 tarihinde (belirsiz bir süre için) "tekkelerin, zaviyelerin kapatılmasına"[1] karar (kararname) verince, hükümetin bu kararını duyduğum zaman şu şiiri yazmıştım:

    Hak ehli olunca içimizden mefkûd
    Cahiller edince arş-ı irşâda suûd
    Beyhûde figân etmeyelim lâyıktır
    Dergehlerimiz boş idi oldu mesdûd [2]

    Konya Mevlâna Dergâhı lağvedilip Şark'ın en büyük âlim ve şairi olan Mevlâna Celâleddin-i Rûmî Türbesi kapatılmayarak Dergâh, Konya Müzesi hâline konuldu. Bu sırada Dergâh'ta 35 dede vardı. Tarikatçi [sertarîk] Âdil Çelebi, Aşçı Dede [sertabbâh] Nizameddin Çelebi olup son Çelebi Abdülhalim Çelebi idi[3].

    - Veled Çelebi İzbudak, Hatırat, Timaş yayınları, s. 147
    - Veled Çelebi İzbudak, Hatıralarım (Canlı Tarihler, IV içinde, nşr. Türkiye Yayınevi), İstanbul 1946, s. 67.

    Dipnot :

    [1] - Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, 30 Ağustos 1925'teki Kastamonu söylevinde "Ölülerden medet ummak, medeni bir cemiyet için, şindir(lekedir). Efendiler ve ey millet, biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler ve meczuplar memleketi olamaz. En doğru en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır." sözleriyle tüm yurtta tekke ve zaviyelerin kapatılacağının işaretini verdi. Cumhurbaşkanı Ankara’ya döner dönmez bu konuda bir hükûmet kararnamesi yayımlandı. 2 Eylül 1925 tarihli kararname ile tekke ve zaviyelerin belirsiz bir süre için kapatılması kararı alındı.
    “Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması”, 30 Kasım 1925 tarihinde kabul edilip 13 Aralık 1925 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı kanun ile uygulamaya konmuş bir Devrim Yasasıdır.
    Konya milletvekili Refik Bey (Koraltan) ve beş arkadaşının önerisiyle meclise sunulup kabul edilen Tekke ve Zaviyeler ile Türbelerin Seddine ve Türbedarlar ile Bazı Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun; bütün tarikatlarla birlikte şeyhlik, dervişlik, müritlik, dedelik seyitlik, çelebilik, babalık, emirlik, halifelik, falcılık, büyücülük, üfürükçülük, gaipten haber vermek ve murada kavuşturmak amacıyla muskacılık gibi, eylem, unvan ve sıfatların kullanılmasını, bunlara ait hizmetlerin yapılmasını ve bu unvanlarla ilgili elbise giyilmesini de yasaklamıştır. Ayrıca yasa ile Türkiye Cumhuriyeti içinde padişahlara ait ya da bir tarikata çıkar sağlamaya yönelik tüm türbeler kapatılmış, türbedarlıklar kaldırılmıştır. Yasaya aykırı davrananlara para ve hapis cezası getirilmiştir.
    677 sayılı yasa, önce 1950 yılında çıkan 5566/1 numaralı yasa daha sonra 1990 yılında çıkan 3612/5 sayılı yasa ile değişikliğe uğradı.

    [2] - İçimizdeki maneviyat adamları yok olup cahiller irşadın en yüksek göğüne çıkınca tekkelerimiz kapandı. Boşuna feryat etmeyelim, [böyle olması] lâyıktır, boş idiler, [ondan] kapandı.

    [3] - Tekke ve zaviyeler kararnamesi yasalaşmadan evvel Abdülhalim (Ertüzün) Çelebi muhtellü’ş-şu’ûr olması sonucu kendisini Tepebaşında eski Bristol Oteldeki (şimdiki Pera müzesi) odasının penceresinden intihar ediyor(v. 12 Kasım 1925 / 25 Rabiulahir 1344 /12 Teşrinisani 1341 - Perşembe). Bu intihar neticesi, devlet dışişlerinde memur olarak çalışan oğlu Vahit Çelebi (v.1973) beyan ettiği gibi, Fransız hastanesinde vefat ettiği TBMM Albümü, Cilt 1, s. 43 de yeralan 223 dipnotta bildirilmiştir. Daha sonra kanun resmi gazete yayınlanana dek Veled (İzbudak) Çelebi, Çelebilik makamını yürütmüş ve Veled Çelebi zamanında da tekkeler ve zaviyeler tamamen kapatılmış ardından bu yeni devrim kanunuyla birlikte "Çelebi", "Dede", "Şeyh", "Baba"...vb. gibi ünvanlar kaldırılmış ve kullanılması yasaklanmıştır.

    - Osmânzâde Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, Kitabevi Yayınları, İstanbul 211, C. 1, s. 402. (Ahmet remzi dede, muhtellü’ş-şu’ûr neticesinde intihar ettiğini belirtiyor.)

    - Yılmaz Öztuna, Osmanlı Aileleri, C. II, s. 757. ("İstanbul Tepebaşında intihar etti.")

    ---

    * 1920 de, makama, Âmil Çelebi tayin edilmiş, ölümü üzerine üçüncü defa yine Abdülhalim Çelebi, Mevlâna postuna oturmuş, 1925 te tekrar azledilmiş, yerine ikinci defa Veled Çelebi tâyin edilmiş, tekkeler, bu zatın zamanında kapanmıştır.

    Kaynak :

    Doç. Dr. Mustafa İzzed Abdülbâkî Gölpınarlı, Mevlâna'dan Sonra Mevlevilik, İnkılap Yayınları, İstanbul 1983, s. 180-181.

    ----

    ** Veled Çelebi çok eskiden yazdığı içli bir gazelinde:

    "Veled devri benimle hatme erdi
    Ben ol manzumeye Şems'ül-Huda'yım"

    demişti. Bu fakir o zaman buna itiraz eylemiştim. Olaylar Çelebi Hazretlerini(n) kehânetini haklı çıkardı, itirazın, yerinde imiş keşke böyle yazmasa idim demişti.

    Mevlâna dergâhının son postnişini (yani posta oturanı) Şeyh Mehmet Bahaeddin Veled Çelebi (İzbudak) olup bu vazifeden ayrılmış, hanedanın mesneedi onunla nihayete ermiştir.

    Kaynak :

    - Prof. B. Fürüzanfer, Mevlâna Celâleddin, Çeviren : Prof. Dr. Feridun Nafiz Uzluk, MEB. Yayınları, İstanbul 2004, s. 422.

    - Prof. B. Fürüzanfer, Mevlâna Celâleddin, Çeviren : Prof. Dr. Feridun Nafiz Uzluk, Konya Valiliği İl Kültür ve Turizm Yayınları, Yayın No : 110, Konya 2005, s. 207.

    ---

    ***1920 yılında Âmil Çelebi tayin edilmiş, aynı yıl onun ölümü üzerine de üçüncü defa Abdülhalim Çelebi posta oturmuştur. Abdülhalim Çelebi'nin üçüncü postnişinliği, 1925 yılında kadar devam etmiş, bu tarihte yeniden azledilmiş, yerini Veled Çelebi'ye terketmiştir.

    TBMM'nde "Tekke ve Zaviyeler ile Türbelerin Seddine ve Türbedarlar ile Bazı Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun" kabul edildikten sonra Veled Çelebi'nin postnişinliği de fiilen ve hukuken sona ermiştir.

    Kaynak:

    - Prof. Dr. Metin Akar, Veled Çelebi İzbudak, TDK yayınları, Ankara 1999, s. 60.

    ***

    Sema Gösterisi (Mevlevi Semâ Töreni) Yapılan Mekanlar:

    SultanAhmet Bölgesi , Sirkeci Bölgesi , Beyoğlu Bölgesi

    Beyoğlu - Galata Mevlevihanesi Derviş Evi, Zeytinburnu - Yenikapı Mevlevihanesi Derviş Evi, Cankurtaran Mevlevi İsmail Dede Efendi Derviş Evi, Eyüp Bahariye Mevlevihanesi, Sultanahmet Etkinlik Salonları

     

    

    Yazarın Diğer Yazılarını Göster / Author's Other Articles

Röportajlar
Anket

Uluslararası Rumi Mevlevi Topluluğu'nun Sitesini Nereden Öğrendiniz?





Neticeler


Other Polls

konser nukte multimedia foto kitap evi